Köpeklerin Kalıtsal Endokrin Sistem Hastalıkları

Köpeklerin Kalıtsal Endokrin Sistem Hastalıkları

1. DİABETES MELLİTUS (DIABETES MELLITUS) : Normalde pankreastan salgılanan ve hücrelere şeker alınımını düzenleyen insülin hormonuna bağlı, karbonhidrat/şeker kullanımının bozulmasıyla karakterize bir hastalıktır. Hastalığın çeşitli formları olmakla birlikte bir kısmında insülin üretimi yokken, bir kısmında üretildiği halde yeterli cevap alınamamaktadır. Bunun yanısıra genetik olarak hastalık nedeni, immun sistemin insülin üreten hücreleri parçalaması veya hücrelerde genetik bazda obesite ve ilaçlarla ilişkili bazı değişikliklerin olmasıdır. Diabetik yavrularda hastalık 6 aylık yaştan itibaren ciddi bir şekilde ortaya çıkmakta ve polidipsi, poliüri, polifajiye (normalden fazla yeme) karşın kilo alamama ve yumuşak dışkı gibi klinik belirtiler görülmektedir. Orta yaşlardan sonra diabet gelişen hayvanlarda ise net diabet bulguları görülmekle birlikte ilerlemiş durumlarda katarakt, bakteriyel enfeksiyonlara duyarlılık, karaciğer ve pankreas hastalıkları gözlemlenir. Nörolojik belirtiler ketoasidozis ve nonketotik hiperozmolar hiperglisemi ile ilişkilidir. Bu iki hiperglisemi tablosu serebellar dehidrasyona ve bunun neticesinde depresyon, düşkünlük, kusma ve düzensiz solunuma neden olmaktadır.
Predispoze Irklar : KEESHOND, ALASKAN MALAMUTE, CHOW CHOW, DOBERMAN PINSCHER, ENGLISH SPRINGER SPANIEL, FINNISH SPITZ, GOLDEN RETRIEVER, LABRADOR RETRIEVER, MINIATURE SCHNAUZER, OLD ENGLISH SHEEPDOG, POODLE, SCHIPPERKE, WEST HIGHLAND WHITE TERRIER
 
2. GROWTH HORMON YETMEZLİĞİNE BAĞLI DERMATOZİS (GROWTH-HORMONE RESPONSIVE & ADRENAL SEX-HORMONE DERMATOSES) : Bu hastalıkta growth hormon (somatotropin) yetmezliğine bağlı olarak ciltte lezyonlar oluşur. Bu hormon pitüiter (hipofiz) bezden salgılanır ve tüylerin gelişimi ile cildin elastikiyeti için gereklidir. Etkilenen köpeklerde değişen derecelerde tüy dökülmesi (alopesi) ve ciltte siyahlaşma vardır ki bunun dışında hayvan sağlıklı görünür. Adrenal seks hormonuna bağlı dermatozis, adrenal bezlerde neoplazi veya adrenal hiperplazi benzeri sendrom (adrenal 21-hidroksilaz enzim yetersizliği) sonucu abnormal seks hormonu üretimine bağlı oluşur ve ikincil olarak da growth hormon seviyesinde değişiklik yapar. Hastalık 1-5 yaş arası erkek köpeklerde gözlemlenir ve pubertaya ulaşmasıyla birlikte alopesi başlar. Adrenal seks hormon dermatozu kısırlaştırılmış veya kısırlaştırılmamış dişi ve erkeklerde gözlemlenmektedir. Alopesi simetriktir ve hiperpigmentasyonla birlikte baş ve ayaklar dışında vücudun her yerinde görülür.
Predispoze Irklar : POMERANIAN, CHOW CHOW, AMERICAN WATER SPANIEL, KEESHOND, MINIATURE & TOY POODLE, SAMOYED
 
3. HİPERADRENOKORTİSİZM (HYPERADRENOCORTICISM CUSHING’S SYNDROME) : Yaygın bir endokrin hastalıktır ve klinik belirtiler kortizoldeki aşırı artış sonucu ortaya çıkar. Hastalık ya beyindeki pitüiter (hipofiz) bezin abnormalitesine cevap olarak kortizol sekresyonunda artış ile ya da adrenal glandların kendisinde tümör oluşumuyla meydana gelir. Orta yaştan sonra görülmektedir. Hiperadrenokortisizm glukokortikoid tedavisi gören köpeklerde de meydana gelebilmektedir. Yaygın görülen klinik belirti olarak polidipsi, poliüri, polifaji, abdomende genişleme ve sarkma, alopesi, piyoderma, yüzeysel solunum, kas güçsüzlüğüdür. Hiperpigmentasyon, testis atrofisi, hepatomegalide fiziksel muayenede tespit edilebilir. Ektopik kalsifikasyon (calcinosis cutis), klitoral hipertrofi, deride hassasiyet ve yaralarda geç iyileşme daha az görülen klinik belirtilerdir. Hastalarda belirtilerden bir tanesi baskın şekilde veya hepsi gözlenebilir.
Predispoze Irklar : POODLE, DACHSHUND, GERMAN SHEPHERD, SMALL TERRIERS, BOXER, BOSTON TERRIER, LABRADOR RETRIEVER, AUSTRALIAN SHEPHERD, MALTESE, COCKER SPANIEL, BEAGLE
 
4. HİPOADRENOKORTİSİZM (HYPOADRENOCORTICISM ADDISON’S DISEASE) : Seyrek görülen ancak ciddi bir endokrin hastalıktır. Genellikle vücut immun sisteminin adrenal bezin korteksinde yaptığı aşamalı yıkım sonucu oluşmaktadır. Bu yıkım kanser, hemoraji, ilaçlar nedeniyle de olabilmektedir. Adrenokortikal yıkım sonucu glukokortikoid ve mineralokortikoidlerin üretimi azalmaktadır. Özellikle hipokortizolemi oluşumu ve aldosteron seviyesindeki azalış ile birlikte gelişen hiponatremi ve hiperkalemi metabolizmayı ciddi şekilde aksatmaktadır. Klinik belirti olarak iştah kaybı, kilo kaybı, kusma, depresyon, kas güçsüzlüğü, letarji gözlenmektedir. Polidipsi ve poliüri daha seyrek gözlenen klinik belirtilerdendir. Hastalık en çok genç dişi köpeklerde görülmektedir.
Predispoze Irklar : POODLE, LABRADOR RETRIEVER, NOVA SCOTIA DUCK TOLLING RETRIEVER, PORTUGUESE WATER SPANIEL, GREAT DANE, ROTTWEILER, SOFT-COATED WHEATEN TERRIER, WEST HIGHLAND WHITE TERRIER
 
5. HİPOTİROİDİZM (HYPOTHYROIDISM) : Lenfositik tiroiditis, idiopatik atrofi, neoplazi gibi birincil nedenlerden, TSH sekresyonunun azalması, kongenital malformasyon gibi ikincil nedenlerden, TRH sekresyonunun azalması gibi üçüncül nedenlerden ve iyodin yetersizliği, T4-T3 dönüşümünün aksaması gibi muhtelif nedenlerden kaynaklanabilir. Klinik belirtiler normal tiroid hormon aktivitesinin düşmesiyle ortaya çıkar. Hastalık genellikle 4-6 yaş arası ortaya çıkmakta ve büyük ırklarda risk daha fazla olmakla birlikte daha erken yaşlarda da görülmektedir. Klinik belirti olarak letarji, egzersiz intolerans, polifaji görülmeksizin kilo artışı, bilateral simetrik alopesi, donuk ve kuru tüy yapısı, hiperkeratoz, hiperpigmentasyon, dişilerde düzensiz siklus, bradikardi, aritmi, keratokonjuktivitis, korneal ülserasyon, düşkünlük, fasiyal sinir paralizi, periferal polinöropati görülmektedir. Kongenital hipotiroidizm nadir gözlenmekle birlikte dwarfizm, anoreksi, letarji, dental gelişim geriliği, alopesi, epifiziyal displazi gibi klinik belirtiler vermektedir.
Predispoze Irklar : AFGHAN HOUND, AIREDALE TERRIER, BOXER, CHINESE SHAR PEI, CHOW CHOW, COCKER SPANIEL, DACHSHUND, DOBERMAN PINSCHER, ENGLISH BULLDOG, GOLDEN RETRIEVER, GREAT DANE, IRISH SETTER, MINIATURE SCHNAUZER, BOBTAIL, BEAGLE
 
6. HİPERPARATİROİDİSM (HYPERPARATHYROIDISM) : Vücut kalsiyum ve fosfor metabolizmasında görev alan paratiroid bezlerinin aktivitesinin abnormal bir şekilde artmasıyla oluşmaktadır. Primer hiperparatiroidizm adenom, hiperplazi veya kanser nedeniyle oluşur. Osteoklastik aktivite ileri derecede artmıştır. Hücredışı sıvılarda kalsiyum konsantrasyonu yükselirken böbreklerden fosfat atılımı artar ve sonuçta hiperkalsemi ile hipofosfatemi görülür. Klinik belirti olarak osteoklastik aktivitenin artışına bağlı olarak kemiklerde incelme, kırılganlığın artması, vertebra gövdelerinin incelmesi sonucu sinir sisteminde hasarlar, topallık, dişlerde dökülme görülür. Sekonder hiperparatiroidizm beslenme ve kronik böbrek hastalıklarına bağlı olarak gelişebilir. Paratiroid bezinde primer bozukluk yerine hipokalseminin kompanzasyonu sonucu ortaya çıkar. Hiperfosfatemi sonucu önce hipokalsemi gelişir sonrasında kan kalsiyum düzeyi normale döner. Klinik belirti olarak kusma, gelişim geriliği, kaslarda güçsüzlük, polidipsi, poliüri, depresyon ile birlikte özellikle maksilla ve mandibulada demineralizasyon, dişlerde dökülme, iskelet deformiteleri ve yüzde şişkinlik gözlemlenir. Primer paratiroidizm yaşlılarda, sekonder paratiroidizm ise genellikle yavrularda görülür.
Predispoze Irklar : GERMAN SHEPHERD
 
7. HİPOPİTÜİTERİZM (PITUITARY DWARFISM/HYPOPITUITARISM) : Beynin tabanında yer alan pitüiter bezden (hipofiz) yetersiz growth hormon salgılanımı sonucu oluşan bir hastalıktır. Bezin doğmasal yetersizliği ile beraber sonradan kist, infeksiyöz hastalık ya da tümörler sonucunda da gelişebilmektedir. Hasta hayvanlar yaşıtlarından küçük yapılıdırlar, mental, fiziksel, diş ve tüy yapı gelişimleri yavaş meydana gelmektedir.
Predispoze Irklar : GERMAN SHEPHERD, CARNELIAN/KARELIAN BEAR DOG, WEIMARANER, SPITZ

Gönderiyi Paylaş

Yorumlar (0)

Yorum bırak

whatsapp