Kedilerde Davranış Gelişiminin Aşamaları

Kedilerde Davranış Gelişiminin Aşamaları

NEONATAL DÖNEM (DOĞUM-2 HAFTALIK YAŞ):
 
1.OLAĞAN AŞAMA:
-Dietleri tamamen sütten oluşur.
-Minimal sosyal etkileşim vardır.
-Dışkılama annenin uyarımıyla oluşur.
-Bu dönemde gözler açılır, 14. günde yürümeye başlar.
-Vücut ısısını düzenleyemez ve kendisini temizleyemez.
 
2.BAKICININ YAPMASI GEREKENLER:
-Anne veya yavru için yüksek kaliteli beslenme sağlanmalıdır.
-Minimal düzeyde ve nazik ele alınmalıdır.
-Hasta olmadıkça dışkılamaya müdahele edilmemelidir.
-Sıcak, güvenilir bir ortamda barındırılmalıdır.
-Eğer anne yoksa, ılık, nemli bir havluyla perianal bölge ovularak dışkılama uyarılmalıdır.
 
ERKEN SOSYALİZASYON DÖNEMİ (3-8 HAFTALIK YAŞ):
 
1.OLAĞAN AŞAMA:
-Süt tüketimi biter ve katı gıdalar yemeye başlar.
-Sosyal öğrenme için en duyarlı zamandır. Sosyal oyunlar başlar ve giderek artar. Birçok sosyal beceri öğrenir.
-Ürinasyon ve dışkılama kontrolü gelişir. Tuvalet kabını kullanmaya başlar.
-Objelerle oynamaya başlar ve bu giderek artar. Tırmanma ve koşma başlar. Kompleks öğrenme yeteneğindedir. Tırmalama ve yırtıcı davranışlar başlar. Göz rengi değişir. Tüm süt dişler çıkar. Vücut ısısını kontrol edebilir. Kendini tımarlamaya başlar.
 
2.BAKICININ YAPMASI GEREKENLER:
-Yüksek kaliteli beslenme ve günlük taze su sağlanmalıdır.
-Sık ama nazik ele alınmalı ve değişik insanlarla birlikte oynaması sağlanmalıdır.
-Güvenliği sağlanarak diğer kedi ve türlerle tanıştırılır. Eğer mevcutsa sosyalizasyon gruplarına katılabilir. İnsanlarla ve diğer hayvanlarla olan arkadaşça davranışları ödüllendirilir.
-Tuvalet kabı kolay ulaşabileceği bir yere yerleştirilmelidir. Kum günde iki kez elenmeli ve kokusuz kum kullanılmalıdır.
-Bulunduğu çevreye oyuncaklar konulmalıdır. Yeni yer ve objeler tanıtılmalıdır. Diş fırçalanmasına başlanmalıdır. Dikkatli bir şekilde dişler, tırnaklar ve kulaklar kontrol edilmelidir. Tüyleri taranmalıdır. Tasmaya ve komutlara alıştırmaya başlanmalıdır.
-İdeal olarak ilk fiziksel muayenede antiparazit uygulaması, FeLV/FIV testi ve aşılamaları yapılmalıdır. Davranış ve beslenme alışkanlıkları belirlenmelidir. Oynarken kötü alışkanlıklar edinmemesi için kesinlikle el ve ayaklar kullanılmamalı, daima oyuncaklar kullanılarak oynanmalıdır.
 
GEÇ SOSYALİZASYON DÖNEMİ (9-16 HAFTALIK YAŞ):
 
1.OLAĞAN AŞAMA:
-Katı yiyecekler yer.
-Sosyal becerileri öğrenmeye devam eder. Sosyal oyunlar üst düzeydedir. Statüyü sağlamak amacıyla sosyal çatışmalar oluşabilir.
-Tuvalet kabını kullanır.
-Çevreyi inceleme güdüsü kuvvetlenir ve sağa sola tırmanmaya çalışır. Bebeklik dişlerini kaybeder.
 
2.BAKICININ YAPMASI GEREKENLER:
-Yüksek kaliteli beslenme ve günlük taze su sağlanmalıdır.
-Sosyal eğitime devam edilmeli ve sabırlı davranılmalıdır.
-Daha büyük bir tuvalet kabına gerek olabilir (minimum kab uzunluğu: 1,5 x vücut uzunluğu)
-Tırmanma için dikey yüzeyler sağlanmalı, temel eğitimlere devam edilmelidir.
-Fiziksel gözlem yapılmalı, ihtiyaç duyulan aşı ve testler yapılmalıdır. Beslenme, davranışlar ve kısırlaştırma konusunda görüşülmeli ve gerekirse eğitime gönderilmelidir. Kısırlaştırma yapılmadıysa FeLV/FIV testleri tekrarlanmalıdır. Yavrular yeterli sosyal eğitimi erken sosyalizasyon döneminde almayabilirler veya yeterli olmayabilir, bu nedenle ekstra bir çaba gerekebilir.
 
ERGENLİK DÖNEMİ (17 HAFTA-12 AYLIK YAŞ):

1.OLAĞAN AŞAMA:
-Katı yiyecekler yer.
-Kısırlaştırma veya sterilite söz konusu değilse cinsel olgunluğa erişir. Sosyal oyunlar azalır.
-Kendilerinden büyük diğer kedilerle olan ilişkilerinde ikincil konumda olmalarına karşın statü için meydan okumalar olabilir.
-İdrarını çevreye püskürtebilir ki kısırlaştırıldıysa bu daha az sıklıkda olur.
-Eğer dışarı çıkmasına izin verilirse gittikçe daha uzak bölgelere ve uzayan periyodlarda olacaktır.
 
2.BAKICININ YAPMASI GEREKENLER:
-6-8 aylık yaşta yüksek kaliteli yetişkin yemine geçilir. Yiyeceklerden yapılmış bulmacalar ve oyuncaklar gerekebilir.
-Oyun oynamaya devam etmeli ve arkadaşça davranışlar ödüllendirilmelidir. Ciddi çatışma problemleri olursa veteriner hekimle temasa geçilmelidir.
-Tuvalet kabı vücut ölçülerine göre yeniden ayarlanmalıdır. Yersiz dışkılama ve sağa sola püskürtme varsa veteriner hekimle temasa geçilmelidir.
-Özellikle dışarıya çıkan kediler için, tasma, mikroçip veya tasma madalyonu kullanılmalıdır.
-Kısırlaştırma henüz yapılmadıysa, davranış ve beslenme yeniden gözden geçirilmeli ve FeLV/FIV testleri tekrarlanmalıdır.
-Kısırlaştırılmamış hayvanlar idrarlarıyla evde sağı solu işaretleyebilirler, kavga edebilirler ve uzak mesafelere gidebilirler. Hatta kısırlaştırılmamış dişiler dışarıdaki başıboş yavruları evlat edinebilirler.
 
YETİŞKİNLİK DÖNEMİ (1 YAŞ-6 YAŞ):
 
1.OLAĞAN AŞAMA:
-Metabolik hız yavaşlar, diet ve egzersize dikkat edilmezse kilo alabilir.
-Tam sosyal yetişkinlik 2-3 yaşında olur. Kişilik oluşumunda genetik ve erken sosyalizasyon önemlidir. Sosyal oyunlar azalır ancak oyun arkadaşı edinmek ister.
-Erkeklerde idrar kokusu keskinleşir.
 
2.BAKICININ YAPMASI GEREKENLER:
-3 ayda bir vücut yapısı ve buna göre mama kullanımı ve tüketimine dikkat edilmelidir.
-Oyun saatleri olmalı ve arkadaşça tavırları ödüllendirilmelidir.
-Tuvalet kabı ölçülerine dikkat edilmeli ve düzensiz, yersiz dışkılamalar ve sağa sola çiş yapmalar varsa veteriner hekimle temasa geçilmelidir.
-Oyuncaklar belli rotasyonlarla verilmelidir. Eğer gerek olursa kullandığı eşyaların, yatağının, tuvalet kabının yeri değiştirilebilir.
-Yıllık kontrol yapılmalıdır. Aşı ve testler için veteriner hekimle görüşülmelidir. Davranış problemlerinin erken dönem giderilmesi gerekir. Obesite bu dönemlerde yaratılan ciddi sağlık riskidir.
-Tüy yapısına ve vücut yapısına göre ekstra fırçalamaya ihtiyaç duyulabilir.
 
YETİŞKİNLİK DÖNEMİ (7 YAŞ VE SONRASI):
 
1.OLAĞAN AŞAMA:
-İştahında değişiklikler olabilir.
-Sosyal etkileşimin azalmasıyla aktivite de azalabilir.
 
2.BAKICININ YAPMASI GEREKENLER:
-İştahın ve su tüketiminin gözlenmesi gerekir. Azalma veya artmalarda veteriner hekimle temasa geçilmelidir.
-Aktivite azalsa bile sosyal etkileşime devam edilmelidir.
-Yersiz işeme ve dışkılamalar meydana gelir ve üstelenirse veteriner hekimle temasa geçilmelidir.
-6 ayda bir fiziksel muayene yapılmalıdır. CBC, kimyasal panel, idrar analizi ve T4 her 6—12 ayda bir kontrol edilmelidir. Davranış ve beslenme gözden geçirilmelidir. Uyumlu olan genç kedilerle etkileşmeleri teşvik edilmelidir. Tüy ve vücut yapısına göre ekstra fırçalamaya gerek duyulabilir. Sağlık problemleri yaşla beraber artabilir ve davranışlarında değişiklik meydana gelebilir. Herhangi bir değişiklik olduğunda veteriner hekimle temasa geçilmelidir.

Gönderiyi Paylaş

Yorumlar (0)

Yorum bırak

whatsapp