GİRİŞ YAP   ÜYE OL

  Ana Menü
 
Ana Sayfa
Veteriner Hekimler
Hayvan Severler
Bağlantılar & Kaynaklar
Site Haritası
Fotoğraflar
Haberler
Sık Sorulan Sorular
Makaleler
Üye İşlemleri
 
 
  Aktif Konular
 
Alfabetik Kedi Irkları
Alfabetik Köpek Irkları
Egzotik Hayvanlar
Ulusal Hayvanlar
Çiftlik Hayvanları
Pet Hayvanları
 
 
  Fotoğraflar
 
Komik Resimler (2)
 
TÜMÜNÜ LİSTELE
 
 
  Bağlantılar
 
Dog Club Köpek Merkezi
Pet Dünyası Veteriner Kliniği
 
 
  İstatistikler
 
TOPLAM KONU : 444
TOPLAM HABER : 446
TOPLAM MAKALE : 81
TOPLAM SIK SORULANLAR : 98
TOPLAM FOTOĞRAF : 2
TOPLAM ÜYE : 7005
BUGÜN ZİYARET : 448
TOPLAM ZİYARET : 219318
 
  Haber Listemize Kayıt Olun
 
 
KAYDET
 
 
 
  Kedi ve Köpeklerde Tetanoz

Tanım :

C. tetani ; gram pozitif spor oluşturabilen anaerobik bir bakteridir. Etkenin sporlarının yara ile vücuda girişi ve etkenin çoğalmasıyla beraber bakteri tarafından oluşturulan nöyrotoksin, tetanoz hastalığını oluşturur.

Köpeklerin bu toksine, insan ve atlara oranla en az 100 defa, kedilerin ise köpeklere oranla 12 kez daha dirençli olduğu bildirilmiştir. Bu doğal dirençten dolayı köpek ve kedilerde tetanoz daha az görülmektedir.

Etiyoloji :

C. tetani, sporları çevre şartlarına dayanıklı. Zengin ve nemli toprak başta olmak kaydıyla heryerde bulunabilir. Sporlar vücuda kontamine yaralardan girerler.

Fizyopatoloji:

Nöyrotoksin beyin ve medulla spinaliste inhibitör etkisi olan internöyronlara dönüşümsüz olarak bağlanarak glisin ve gama-aminobutirik asit (GABA) salınımını engeller. Tetanozdan kurtulmak yeni akson terminallerinin oluşmasına bağlıdır.

Patogenez:

C. tetani sporları organizmaya derin yaralar, enjeksiyonlar, göbek kordonu, kastarasyon yaraları yoluyla girer ve buralarda üreyerek eksotoksin (nörotoksin) meydana getirir. Kültür ortamlarında 36-39 derecede enfekte yaralarda olduğu gibi nörotoksin sentezler. İnkubasyon periyodu 5 gün ile 3 hafta arasında değişir. Yaralanmalar, kastrasyon, operasyon aletlerinin sporlar ile enfekte olması, göbek kordonu, aseptik enjeksiyonlar, vurma ve çarpma yaraları, operasyon yaraları yolu ile mikroorganizma vücuda girter ve anaerobik ortam bularak vejetatif hale geçerek egzotoksin açığa çıkarır. Tetanospazmin, tetanolizin ve nonspazmojenik toksin olmak üzere üç tür egzo toksin salgılar. Tetanolizin lokal doku nekrozunu arttırır ve antifagositiktir. Non-spazmojenik toksin periferik sinir sisteminde paralize neden olur. Tetanospazmin periferik sinirlerin aksonları yolu ile ascendens olarak yayılır ve nöyronlar arası iletiyi irreversible olarak inhibe ederek, nöyrotransmitter maddeler olan glisin ve gama-aminobutirik asit (GABA) salgılanmasını bloke eder. Sonuçta normal motor refleksler inhibe edilir ve tetanik kontraksiyonlar meydana gelir. Çizgili ve düz kaslar kasılır. Toksin üç hafta süre ile bağlı kalır.

Semptomlar:

Aşılamanın olmaması ve yara anemnezi hastalıktan şüphelenmek için yeterli olmakla beraber, klinik muayenede herhangi bir yara bulunmayabilir. Hatta yara kabuk bağlamış olabilir veya hiç bir yara izi yoktur. Köpkelerde tetanoz hastalığı lokal veya genel tetanoz şeklindedir. Yara oluşumundan 5 veya 10 gün sonra semptomlar birden bire ortaya çıkar. Yem almada ve su içmede güçlük , kas gruplarında sertleşmeler, tutuk ve dengesiz yürüyüş, terleme başlangıç semptomlardır. Köpeklerde tetanoz lokalize semptomlarla karakterize (lokalize tetanoz) olabilir. Bu durumda çene kilitli olup yaranın tersi ekstremitelerde semptomlar şekillenir. Ancak lokalize tetanoz generalize tetanoz haline de dönüğşür. 24- 48 saat içinde baş ve boyunda gerilme, ekstensor ve fleksor kasların beraberce kontraksiyonu sonucunda ekstremiteler bükülemez. Bu durdaki köpek ve kedi ayakları üzerinde duramaz. Laterolateral pozisyonda, baş ve boyun geride yatarlar. Çene kilitli (trismus- lock jaw) olup, yem ve su alınamaz(disfagia). Burun delikleri ve gözler (egzoftalmus) açılmıştır. Opistotonus ve generalize konvulziyonlar mevcuttur. Baş ve boyun kaldırıldığında palpebra tertia göz küresinin önünü kapatır. Bu semptom tetanoz için patognomik semptoımdur. Sempatik sinir sisteminin uyarılmasına bağplı sancı hali vardır. Kuyruk kalkık, karın çekik olup, miktirasyon ve defekasyon durmuştur. Dispnea hbelirtileri görülür. Uyarılara karşı aşırı duyarlılık söz konusudur. Ses ve gürültüye bağlı olarak eksitabl hale gelmiştir. Kaslar tahta gibi serttir. Yatar pozisyondaki hayvanları ayağa kaldırmak mümkün değildir. İki üç gün içinde hipostatik pnömoni gangrenli pnömoni ve intercostal kas paralizi sonucunda solunum kasları paralizinden hayvan ölür. Tetanozlu hayvanlarda klinik muayene ihtiyatla yapılmalı enjeksiyonlar ve sondalama işlemleri yapılırken dikkatli olunmalıdır.

Ayırıcı tanı:

Kaslarda lokal veya generalize sertleşme ve buna bağlı olarak gelişen belkirtiler tetanoz için spesifiktir. Kuduz, travma ve özellikle merkezi sinirsistemi travmaları ile karıştırılabilir.

Tanı:

Anemnez olarak son zamanlarda yaralanma ve muayene ile vücutta yara olup olmadığı öğrenilir. Yaranın bulunması ve klinik belirtilerin tetanoz ile örtüşmesi tanısal anlamda önemlidir. Hematolojik olarak sadece nötrofilik lökositoz görülür. Generalize kas spazmı görülen hayvanlarda kreatinkinaz (CK) düzeyi yükselebilir. Tanıda tetanoz toksinine karşı oluşan antikorların titresinin belirlenmesi önemli bir kriterdir. Fakat bu test kliniklerde kullanılmamaktadır. Ayrıca yaradan C. tetani izolasyonu çalışmalarının tanısal bir değeri yoktur. Çünkü etken yarada az sayıda bulunmakta ve izolasyonu çok iyi anaerobik şartlarda bile 12 gün sürebilmektedir.

Tedavi :

Klinik belirtiler görüldükten sonra, oluşan klinik belirtilerin kaybolmasına yönelik yoğun destekleyici tedavi uygulanır. İyi koşullardaki bir hastanede tedavi yaklaşık hergün 24 saat dikkatli gözlem ve bakım olmak kaydıyla 3-4 hafta sürer. Bu sürede aşağıdaki uygulamalar yapılabilir.
Antitoksin Uygulanması : Hastalığın başlangıç döneminde C. tetani’ye karşı antikor içeren at serumu IV yolla verilir. Bu antikorlar henüz hücreye entegre olmamış veya yeni üretilecek serbest toksinleri nötralize edebilirler. Antitoksin anaflaksiye neden olabileceği için, IV uygulamadan önce 0.1ml antitoksin subcutan veya intradermal olarak verilir ve 15-30dk sonra antitoksin IV yolla uygulanır. Anaflaksi olabilecek olgularda intradermal enjeksiyton bölgesinde kızarıklık (wheal) oluşur. Anaflaksinin şekillenme olasılığı olan olgularda IV antitoksin uygulamasından önce hastaya antihistaminikler ve glukokortikoid uygulanır.
Antibakteriyel Tedavi : Etkene karşı Penisilin-G ve Metronidazol ( Flagyl) etkilidir. IV, IM, SC yolla kg vücut ağırlığına 20,000-100,000 ünite Penisilin-G, 6-12 saat arayla en az 10 gün süreyle verilir. Alternatif olarak oral yolla 10mg/kg Metronidazol 10 gün süreyle verilir.
Kas Gevşeticiler: Yanıta bağlı olarak 3-15mg/kg dozda pentobarbital IV yolla 2-6 saatte bir verilebilir. Bu dozda Pentobarbital kullanımının devam ettirilmesi gerekebilir. Hipereksitasyon döneminde hastayı rahatlatmak için fenotiazin kullanımı daha yararlı olabilir. Klorpromazin 0,5-2mg/kg dozda 8-12 saat araylaIV veya oral yolla yalnız veya barbituratlarla kombine olarak verilebilir. Köpeklerde tetanoz tedavisinde narkotik ilaçlar kullanılmamalıdır.
Toksoid Aşı: Klinik bulguların akut olarak oluştuğu oldularda toksoid tetanoz aşısı uygulanabilir.
Cerrahi Yaklaşım: Hasta kliniğe geldiğinde yara varsa yaranın durumu dikkatli bir şekilde incelenir. Özellikle çivi gibi cisimlerin batması durumunda lokalize tetanoz oluşur ve bu durumda yaradan yabancı materyualin uzaklaştırılması klinik belirtilerin gerilemesine neden olur.
Destekleyici ve Dikkatli Bakım: Tetanoz oluşan hastada hastanın uzun süre bakımı ve desteklenmesi önemli bir noktadır. Hastalar sessiz ortamda tutulmalı ve dekubitis oluşumunu önlemek için yatakları yumuşak olmalıdır. Birçok hayvanda yeme ve yutma zorluğu oluştuğu için beslenmeye gereksinim vardır. Tüple beslenen hayvanlarda aspirasyon pnömonisine dikkat edilmelidir. Gaita ve idrardan dolayı ortamın pislenmesi ve buna bağlı olarak yaraya bulaşabilecek patojenler önlenmelidir. Generalize tetanoz olgularında hipertermi ve kas spazmları oluşabileceği için bu duruma karşı dikkatli olunmalıdır. Sedasyon ve kas geveşticilerinin 24 saat etkili olması ve bazı olgularda bu ajanların 2-4 hafta süreyle kullanılmasının zorunlu oldğu unutulmamalıdır. Tetanozlu hastalarda hietal fıtık ve megaözefagus oluşabileceği için hasta bu yönden korunmalıdır. Ayrıca sepsis ve larinks spazmına bağlı solunum güçlüğünün oluşabileceği hatırda tutulmalıdır.

Prognoz :

Hastalığın prognozu generalize bir durumun olup olmadığına ve buna bağlı olarak gelişen klinik belirtilerin şiddetine bağlıdır. Sadece bacakların etkilendiği oldularda prognoz daha iyidir. Ayrıca tedavinin uzun süremesi ve buna bağlı olarak yapılacak harcamalar da prognozu etkileyen faktörlerdir.

Koruma ve Önlem:

Tetanoza karşı toksoid aşı vardır. Köpekler ve kediler doğal olarak C. tetani’ye karşı dirençli oldukları için bu aşı korumaya yönelik rutin olarak kullanılmamaktadır. Aşı daha çok hastalığın akut seyrettiği köpeklerde kullanılmaktadır.

Halk sağlığı açısından önemi : Kedi ve köpeklerde görülen tetanoz olguları zoonotik değildir.
KAYNAKLAR:
1. Kedi ve Köpeklerin Klinik Hekimliği (Schaer)
2. Karnivorların İç Hastalıkları (Prof.Dr. Tarık Bilal)

26.07.2007 14:47:00 | Okunma Sayısı : 6421
 
  Makaleler
25.03.2013 Kedilerde Bağırsak Hastalıkları (4766 kez okundu)
25.03.2013 KÖPEKLERDE KAŞINTILARIN SEBEPLERİ (2271 kez okundu)
25.03.2013 Veteriner Hekim Kimdir? (2251 kez okundu)
25.03.2013 ALMAK YA DA ALMAMAK İŞTE BÜTÜN MESELE BU… (1505 kez okundu)
25.03.2013 DİŞİ KEDİLERDE KIZGINLIK DÖNEMİ VE DAVRANIŞLARI (25131 kez okundu)
25.03.2013 KURTTAN KÖPEĞE (1440 kez okundu)
25.03.2013 KEDİLER BİZE NELER ANLATIYOR? (4601 kez okundu)
25.03.2013 KÖPEKLER HAKKINDA BİLDİKLERİNİZİ UNUTUN ve BİR KULAK VERİN… (5663 kez okundu)
27.03.2013 Prof. Dr. Kürşat ÖZER tarafından klinisyen meslektaşlarımıza yardımcı olmak amacıyla profesyonel olarak hazırlanan cerrahi operasyon videoları (8344 kez okundu)
22.01.2011 15:37:00 Glaucoma (Glakom) (4800 kez okundu)
11.04.2009 14:23:00 Köpeğin Evcilleşmesi : Kurttan Köpeğe (8035 kez okundu)
02.04.2009 13:24:00 Kaşeksi (5505 kez okundu)
02.04.2009 13:22:00 Kardiyojenik Öksürük / Dispne (5129 kez okundu)
02.04.2009 13:20:00 Karaciğer Enzimlerine Dair, Asemptomatik Hastalarda Serum Transaminazlarının Yükselme Nedenleri ve İzlenecek Protokol (5073 kez okundu)
02.04.2009 13:18:00 Kusma ve Olası Sebepleri (8265 kez okundu)
02.04.2009 13:15:00 Kusma / Anoreksiya ile Seyreden Şüpheli Pankreatit Olgularında Yaklaşım (6177 kez okundu)
02.04.2009 13:12:00 Kilo Kaybı (4284 kez okundu)
02.04.2009 12:33:00 Azotemi (BUN, Kreatinin, Fosfor Düzeyinin Artması) (5709 kez okundu)
01.04.2009 15:23:00 Akut Abdominal Distansiyonda Yaklaşım (2927 kez okundu)
18.02.2009 13:24:00 Dişi Köpekler Kısırlaştırılmalı mı (12928 kez okundu)
16.02.2009 14:12:00 Köpek ve Kedilerde Prepubertal ve Postpubertal Kısırlaştırmanın Etkileri (3262 kez okundu)
16.02.2009 14:02:00 Köpeklerde Pyometra (4575 kez okundu)
16.02.2009 13:44:00 Köpekte Profilaktik Mastektomi (3120 kez okundu)
14.02.2009 16:37:00 Gebe Köpeklerde Prenatal Bakım ve Takip (2922 kez okundu)
02.08.2008 15:48:00 Kedilerde Nazogastrik Sonda Uygulaması (4395 kez okundu)
30.07.2008 23:04:00 Ultrasonun Hikayesi (3043 kez okundu)
26.07.2008 14:55:00 İdrar Kesesi Hastalıklarının Ultrasonografik Görünümü (9325 kez okundu)
14.07.2008 15:48:00 Kedilerde Davranış Gelişiminin Aşamaları (3265 kez okundu)
02.07.2008 10:53:00 Kedi ve Köpeklerde Güneş / Sıcak Çarpması ve Temel İlkyardım Bilgileri (4613 kez okundu)
17.06.2008 19:03:00 Kırım - Kongo Kanamalı Ateşi Hakkında Sık Sorulanlar (3387 kez okundu)
26.02.2008 04:31:00 Kedilerde Üreme Davranışları (4973 kez okundu)
22.01.2008 14:02:00 Koala nın Fizyolojisi (9039 kez okundu)
16.11.2007 15:37:00 Köpeklerin Kalıtsal İmmun Sistem Hastalıkları (6199 kez okundu)
09.11.2007 10:26:00 Köpeklerin Kalıtsal Solunum Sistemi Hastalıkları (5293 kez okundu)
05.11.2007 12:00:00 Köpeklerin Kalıtsal Endokrin Sistem Hastalıkları (4588 kez okundu)
23.10.2007 14:44:00 Köpeklerin Kalıtsal Gastrointestinal Sistem Hastalıkları (3788 kez okundu)
19.10.2007 12:59:00 Köpeklerin Kalıtsal Üriner ve Üreme Sistemi Hastalıkları (3850 kez okundu)
18.10.2007 13:51:00 Köpeklerin Kalıtsal Kalp Damar Hastalıkları (4031 kez okundu)
16.10.2007 13:49:00 Köpeklerin Kalıtsal Kan Hastalıkları (4255 kez okundu)
18.09.2007 23:07:00 Dondurulmuş Boğa Sperması Nasıl Çözdürülür? (3394 kez okundu)
02.09.2007 17:19:00 Epizootik Hemorajik Hastalık (4268 kez okundu)
13.08.2007 15:42:00 İneklerde akut metritis olgusunda rol oynayan faktörler (4715 kez okundu)
08.08.2007 08:59:00 Ülkemizde ve Dünyada Deli İnek Hastalığı (BSE) (OCAK 2007) (3275 kez okundu)
04.08.2007 18:20:00 Autoimmun Hemolitik Anemi (AIHA) (3049 kez okundu)
04.08.2007 18:19:00 Discoid Lupus Erythematosus  (3198 kez okundu)
04.08.2007 18:19:00 Lyme Disease (Lyme Hastalığı) (3664 kez okundu)
04.08.2007 18:17:00 Diabetes Mellitus (Şeker Hastalığı) (4472 kez okundu)
04.08.2007 18:17:00 Diabetes Insipidus (Şekersiz Diyabet) (2946 kez okundu)
04.08.2007 18:16:00 Hypoglycemia (Düşük Kan Şekeri) (3200 kez okundu)
04.08.2007 18:16:00 Hyperadrenocorticism (Cushing Hastalığı) (2931 kez okundu)
04.08.2007 18:16:00 Hypoadrenocorticism (Addison Hastalığı) (2651 kez okundu)
04.08.2007 18:15:00 Hyperparathyroidizm (2305 kez okundu)
04.08.2007 18:15:00 Hypoparathyroidizm (2463 kez okundu)
04.08.2007 18:14:00 Hypothyroidizm  (2402 kez okundu)
04.08.2007 18:14:00 Hyperthyroidizm (2501 kez okundu)
04.08.2007 17:41:00 Köpeklerde Arı Sokması (3694 kez okundu)
04.08.2007 17:40:00 Striknin Zehirlenmesi (2658 kez okundu)
04.08.2007 17:34:00 Köpeklerde Malassimilasyon Sendromu  (3065 kez okundu)
04.08.2007 17:28:00 Anal Keselerin Yangısı (Sinusitus Paranalis) (3898 kez okundu)
26.07.2007 16:26:00 İnsanlarda Kuduz (4880 kez okundu)
26.07.2007 14:47:00 Kedi ve Köpeklerde Tetanoz (6421 kez okundu)
01.04.2007 22:18:00 Kedilerde Üreme (2940 kez okundu)
20.03.2007 16:39:00 Köpeklerimizin Aşıları (2739 kez okundu)
17.03.2007 14:11:00 Köpeklerde Görülen Parazitler (5399 kez okundu)
22.02.2007 16:03:00 Köpeklerde Kaşıntıların Sebepleri (4152 kez okundu)
15.02.2007 17:54:00 Kedilerde Su Tüketiminin Önemi ve Takibi (3266 kez okundu)
20.12.2006 13:53:00 Kurbanlık Hayvan Seçimi, Kesimi ve Etlerin Saklanmasında Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Noktalar (3565 kez okundu)
02.12.2006 13:49:00 Travmanın Fizyomekanik Etkileri ve Sonuçları (2862 kez okundu)
01.12.2006 17:05:00 Kuduz - Genel (4583 kez okundu)
30.11.2006 19:49:00 Kedi ve Köpeklerde Karaciğer Cerrahisi (5397 kez okundu)
29.11.2006 18:17:00 Kedi ve Köpeklerde Bandaj ve Direnaj Uygulamaları (3947 kez okundu)
29.11.2006 15:14:00 İneklerde Kuru Dönem Beslemesi (7512 kez okundu)
22.11.2006 21:33:00 TAVUK VEBASI (Avian İnfluenza, Kuş Gribi) Sıkça Sorulan Sorular (3733 kez okundu)
11.11.2006 11:10:00 SITMA NEDİR? NASIL BULAŞIR? (9903 kez okundu)
25.10.2006 03:31:00 Euthanasia (Ötenazi) (4593 kez okundu)
25.10.2006 02:46:00 Etik ve Deontoloji (3139 kez okundu)
13.10.2006 03:05:00 Apartmanda köpek besleyenler... (4224 kez okundu)
10.10.2006 18:05:00 Zoonoz Hastalıklar (3266 kez okundu)
11.04.2012 Canis famillaris de cavum abdominis’in normal yapısı ve içindeki organların gebelikteki yer değişimlerini ve görüntüleme yöntemleri ile belirlenmeleri (6303 kez okundu)
22.09.2006 02:39:00 Dişi Köpekler Kısırlaştırılmalı mı? (3851 kez okundu)
20.09.2006 23:45:00 Kuduz (6641 kez okundu)
TOPLAM MAKALE : 81
 
Design & Host by PROGEN